پاورپوینت سمینار، از موضوع تا ارائه
پاورپوینت سمینار کارشناسی یا ارشد را مرحله به مرحله بسازید: چند اسلاید، با چه ترتیبی، با چه متنی، و چطور برای روز ارائه آماده شوید.
سمینار معمولاً اولین ارائه‌ی جدی دانشگاه است. استاد و هم‌کلاسی‌ها می‌خواهند ببینند موضوع را فهمیده‌اید و می‌توانید آن را واضح توضیح بدهید. یک پاورپوینت خوب این کار را خیلی راحت‌تر می‌کند. این‌جا از انتخاب موضوع شروع می‌کنیم و تا روز ارائه جلو می‌رویم.
قبل از هر کاری، قوانین گروه خودتان را بپرسید. بعضی دانشکده‌ها قالب، زمان یا تعداد اسلاید مشخصی دارند. حرف گروه همیشه از این راهنما مهم‌تر است.
مرحله‌ی اول: موضوع را محدود کنید
موضوع سمینار باید در وقت ارائه جا شود. «هوش مصنوعی در پزشکی» برای پانزده دقیقه خیلی بزرگ است. «تشخیص سرطان پوست از روی عکس با یادگیری عمیق» اندازه‌ی مناسبی دارد.
- موضوع کلی را بنویسید.
- از خودتان بپرسید: دقیقاً کدام قسمتش؟ برای چه کسانی؟ در چه سال‌هایی؟
- موضوع را آن‌قدر محدود کنید که بشود در یک جمله گفت سمینار به چه سؤالی جواب می‌دهد.
- این جمله را با استاد راهنما چک کنید. یک صحبت پنج دقیقه‌ای جلوی چند روز کار اضافه را می‌گیرد.
مرحله‌ی دوم: منبع پیدا کنید و یادداشت بردارید
- سه تا پنج مقاله‌ی مروری جدید پیدا کنید. گوگل اسکالر و سایت‌های فارسی مثل SID و سیویلیکا برای شروع خوب‌اند.
- از منابع همین مقاله‌های مروری، مقاله‌های مهم‌تر را پیدا کنید.
- برای هر مقاله سه چیز یادداشت کنید: سؤالش چه بود، چه کار کرد و به چه نتیجه‌ای رسید.
- مشخصات هر منبع را همان موقع ثبت کنید، چون آخر کار پیدا کردنشان سخت است. Zotero یا Mendeley این کار را راحت می‌کنند.
مرحله‌ی سوم: ترتیب اسلایدها
بیشتر سمینارها همین اسکلت را دارند. آن را با موضوع خودتان پر کنید.
- اسلاید عنوان: اسم دانشگاه و دانشکده، عنوان سمینار، اسم شما، اسم استاد راهنما و تاریخ.
- فهرست مطالب: قسمت‌های ارائه، در چند خط.
- مقدمه و بیان مسئله: موضوع چیست و چرا مهم است. یک عدد یا یک مثال واقعی این‌جا خیلی کمک می‌کند.
- پیشینه‌ی تحقیق: کارهایی که دیگران کرده‌اند. برای هر روش یا هر دسته از کارها یک اسلاید. یک جدول مقایسه این‌جا بهتر از چند اسلاید پر از متن جواب می‌دهد.
- روش یا جزئیات اصلی: قسمتی که بیشترین وقت سمینار صرفش می‌شود.
- نتایج و مقایسه: کدام روش بهتر جواب داده و در چه شرایطی. این‌جا نمودار بهترین کمک شماست.
- چالش‌ها و کارهای آینده: چه چیزهایی هنوز حل نشده است.
- جمع‌بندی: سه نکته‌ای که می‌خواهید در ذهن شنونده بماند.
- منابع: فهرست منابع با یک شیوه‌ی ثابت، مثلاً APA.
- پرسش و پاسخ: یک اسلاید ساده با یک تشکر.
مرحله‌ی چهارم: چند اسلاید؟
قاعده‌ی رایج این است: تقریباً برای هر دقیقه یک اسلاید. برای سمینار پانزده تا بیست دقیقه‌ای، پانزده تا بیست و پنج اسلاید کافی است. بعضی دانشکده‌ها حداکثر سی اسلاید اجازه می‌دهند. اسلاید بیشتر یعنی تند حرف زدن، و شنونده عقب می‌ماند.
مرحله‌ی پنجم: متن هر اسلاید
- هر اسلاید فقط یک حرف. عنوان اسلاید همان حرف را بزند. «نتایج» عنوان ضعیفی است. «روش دوم ۱۲ درصد خطای کمتری داشت» عنوان خوبی است.
- حداکثر پنج شش خط. هر خط یک عبارت کوتاه باشد، نه یک پاراگراف. حرف کامل را خودتان می‌زنید.
- اندازه‌ی فونت. متن اصلی حدود ۲۴ و عنوان حدود ۳۲ یا بزرگ‌تر. اگر متن جا نمی‌شود، فونت را کوچک نکنید. اسلاید را دو تا کنید.
- منبع زیر همان شکل. برای هر شکل، جدول یا عددی که از مقاله‌ی دیگری آورده‌اید، منبعش را با خط ریز زیرش بنویسید.
- شماره‌ی اسلاید. از Insert › Slide Number شماره بگذارید. استادها موقع سؤال پرسیدن به شماره‌ی اسلاید اشاره می‌کنند.
- انیمیشن کم. یک انیمیشن ساده برای ظاهر شدن نکته‌ها کافی است. انیمیشن زیاد حواس را پرت می‌کند.
- یک طرح برای همه. همه‌ی اسلایدها یک رنگ، یک فونت و یک چیدمان داشته باشند. در سالن‌های پرنور، زمینه‌ی روشن بهتر دیده می‌شود.
مرحله‌ی ششم: تمرین و آمادگی برای روز ارائه
- با صدای بلند تمرین کنید و زمان بگیرید. دست‌کم دو بار. اگر از وقتتان بیشتر شد، اسلاید کم کنید، نه این‌که تندتر حرف بزنید.
- یادداشت سخنران بنویسید. زیر هر اسلاید، حرف‌هایتان را در چند خط بنویسید. در حالت Presenter View فقط خودتان آن‌ها را می‌بینید.
- سؤال‌ها را حدس بزنید. پنج سؤالی را که احتمالاً می‌پرسند بنویسید و جوابشان را آماده کنید. برای جواب‌های طولانی، چند اسلاید اضافه بعد از اسلاید آخر بگذارید.
- فایل را روی کامپیوتر کلاس امتحان کنید. فونت فارسی، عددها و جهت متن را ببینید. اگر فونت به هم ریخت، راه‌حلش را در راهنمای اعداد فارسی، فونت و راست‌چین نوشته‌ایم.
- دو نسخه‌ی پشتیبان داشته باشید. یکی روی فلش و یکی در ایمیل یا فضای ابری. یک PDF هم کنارش بگذارید.
PresentIQ این کار را چطور انجام می‌دهد؟
PresentIQ مرحله‌ی سوم تا پنجم را کوتاه می‌کند. در صفحه‌ی ساختن ارائه، موضوع سمینار را بنویسید. اگر هم متن سمینار را از قبل نوشته‌اید، آن را در تب «متن خودتان» بگذارید، تا ۵٬۰۰۰ حرف. در این حالت PresentIQ فقط از همان متن اسلاید می‌سازد و چیزی از خودش اضافه نمی‌کند. مخاطب را بنویسید، مثلاً «استاد و دانشجوهای ارشد مهندسی»، سطح را روی «تخصصی» بگذارید و تعداد اسلاید را انتخاب کنید، تا ۳۰ اسلاید.
حدود ۱۰ تا ۳۰ ثانیه طول می‌کشد تا طرح کلی نوشته شود. قبل از ساختن، طرح کلی را می‌بینید و می‌توانید بخشی اضافه کنید، حذف کنید یا جابه‌جا کنید. یکی از قالب‌های طراح‌ها را انتخاب می‌کنید و قیمت را قبل از ساختن روی دکمه می‌بینید. بعد اسلایدها یکی‌یکی ساخته می‌شوند و هر کدام یادداشت سخنران دارد.
در ویرایشگر هر متن، عکس و رنگی را می‌توانید عوض کنید. آخر کار فایل pptx را دانلود می‌کنید. متن فارسی راست‌به‌چپ است، عددها فارسی‌اند و فونت همراه فایل ذخیره شده است. دو چیز را باید خودتان اضافه کنید: منابع دقیق و شکل‌های مقاله‌ها. عددها و حرف‌های علمی را هم با منبع اصلی چک کنید. این کار را هیچ ابزاری به‌جای شما انجام نمی‌دهد.