اعداد فارسی در پاورپوینت، ثابت کردن فونت و راست‌چین
عددها انگلیسی تایپ می‌شوند، فونت در سیستم دیگر به هم می‌ریزد یا متن چپ‌چین است؟ هر سه مشکل را مرحله به مرحله در پاورپوینت حل کنید.
سر ارائه‌ی فارسی معمولاً سه مشکل پیش می‌آید. عددها انگلیسی تایپ می‌شوند. فونت روی سیستم کلاس یا سالن به هم می‌ریزد. متن از چپ شروع می‌شود و نقطه‌ها جابه‌جا می‌افتند. این‌جا هر سه را جدا جدا می‌گوییم: اول این‌که چرا پیش می‌آید، بعد این‌که چطور درستش کنید.
منوها را برای پاورپوینت ۲۰۱۶ به بعد و Microsoft 365 روی ویندوز نوشته‌ایم. در نسخه‌های قدیمی‌تر اسم‌ها کمی فرق می‌کنند.
چرا عددها انگلیسی تایپ می‌شوند؟
کامپیوتر دو جور عدد دارد: عدد انگلیسی مثل 1404 و عدد فارسی مثل ۱۴۰۴. این‌ها دو حرف جدا هستند. هر کدام را تایپ کنید، همان در فایل می‌ماند.
مشکل معمولاً از یکی از این سه جاست:
- کیبورد روی انگلیسی است و عدد انگلیسی تایپ می‌شود.
- کیبورد فارسی قدیمی ویندوز (Persian) با ردیف عددها عدد انگلیسی می‌زند. کیبورد فارسی استاندارد (Persian - Standard) عدد فارسی می‌زند.
- متن را از جای دیگری کپی کرده‌اید، مثلاً از اکسل یا یک سایت، و عددهایش از اول انگلیسی بوده است.
بعضی فونت‌های قدیمی فارسی عدد انگلیسی را به شکل فارسی نشان می‌دهند. روی سیستم خودتان همه چیز درست به نظر می‌رسد. ولی وقتی فایل روی سیستم دیگری با فونت دیگری باز شود، عددها دوباره انگلیسی می‌شوند. پس به ظاهر عددها اعتماد نکنید.
عددها را فارسی کنید
روش اول: از اول عدد فارسی تایپ کنید
این روش از همه مطمئن‌تر است، چون خود عددها فارسی ذخیره می‌شوند.
- در ویندوز به Settings › Time & language › Language & region بروید.
- کنار Persian روی سه‌نقطه کلیک کنید و Language options را باز کنید.
- در قسمت Keyboards، کیبورد Persian (Standard) را اضافه کنید.
- کیبورد قدیمی Persian را حذف کنید تا اشتباهی انتخاب نشود.
- حالا در پاورپوینت با Alt+Shift زبان را فارسی کنید و عدد بزنید. باید ۱۲۳ ببینید، نه 123.
روش دوم: عددهای تایپ‌شده را عوض کنید
اگر ارائه آماده است و عددهایش انگلیسی است، لازم نیست همه را دوباره تایپ کنید.
- در تب Home روی Replace کلیک کنید، یا Ctrl+H را بزنید.
- در کادر Find what عدد
1را بنویسید. - در کادر Replace with عدد ۱ فارسی را بنویسید. اگر کیبوردتان عدد فارسی نمی‌زند، آن را از همین صفحه کپی کنید.
- روی Replace All کلیک کنید.
- همین کار را برای ۰ و ۲ تا ۹ هم انجام دهید. ده بار تکرار می‌شود، ولی چند دقیقه بیشتر وقت نمی‌گیرد.
حواستان به عددهایی باشد که باید انگلیسی بمانند. آدرس سایت، کد درس، فرمول و شماره‌ی نسخه، مثل Python 3، بهتر است دست نخورند. Replace All همه را یک‌جا عوض می‌کند. پس اگر چنین عددهایی دارید، به‌جای Replace All، یکی‌یکی Replace را بزنید.
روش سوم: تنظیم ویندوز (با یک هشدار)
در Control Panel › Region › Additional settings، گزینه‌ی Use native digits را روی Context بگذارید. با این کار ویندوز عدد انگلیسی را کنار متن فارسی، فارسی نشان می‌دهد.
این تنظیم مال سیستم شماست، نه مال فایل. سیستم کلاس یا سالن این تنظیم را ندارد و عددها آن‌جا انگلیسی دیده می‌شوند. پس اگر ارائه را روی سیستم دیگری نشان می‌دهید، از روش اول یا دوم استفاده کنید.
شماره‌ی اسلایدها و نمودارها
شماره‌ی اسلاید را خود پاورپوینت می‌گذارد. عددهای نمودار هم از داده‌های اکسل می‌آیند. Replace هیچ‌کدام را عوض نمی‌کند. این عددها معمولاً از تنظیم ویندوز پیروی می‌کنند. پس اگر برایتان مهم است، روش سوم را روی همان سیستمی انجام دهید که با آن ارائه می‌دهید. برای جدول‌ها و نوشته‌هایی که خودتان تایپ می‌کنید، روش اول و دوم جواب می‌دهد.
چرا فونت روی سیستم دیگر به هم می‌ریزد؟
پاورپوینت معمولاً فقط اسم فونت را در فایل نگه می‌دارد. اگر آن فونت روی سیستم دیگر نصب نباشد، پاورپوینت یک فونت دیگر جایش می‌گذارد. فونت جدید پهن‌تر یا باریک‌تر است. خط‌ها جابه‌جا می‌شوند، متن از کادر بیرون می‌زند و گاهی حرف‌ها جدا جدا دیده می‌شوند.
فونت را ثابت کنید
روش اول: فونت را همراه فایل ذخیره کنید
- در پاورپوینت، File › Options را باز کنید.
- از ستون کنار صفحه، Save را انتخاب کنید.
- پایین صفحه، تیک Embed fonts in the file را بزنید.
- گزینه‌ی Embed all characters را انتخاب کنید. با این گزینه، هر کسی فایل را باز کند می‌تواند متن را ویرایش هم بکند.
- روی OK کلیک کنید و فایل را دوباره ذخیره کنید.
حجم فایل کمی بیشتر می‌شود. گزینه‌ی دیگر، Embed only the characters used، حجم فایل را کمتر نگه می‌دارد. ولی اگر کسی روی سیستم دیگر حرف تازه‌ای تایپ کند، ممکن است آن حرف با فونت دیگری دیده شود.
دو محدودیت را هم بدانید. بعضی فونت‌ها اجازه‌ی ذخیره در فایل را ندارند. این را سازنده‌ی فونت تعیین می‌کند و پاورپوینت چنین فونتی را ذخیره نمی‌کند. پاورپوینت گوشی و نسخه‌ی وب هم همیشه فونت ذخیره‌شده در فایل را نشان نمی‌دهند. پس قبل از روز ارائه، فایل را روی همان دستگاهی باز کنید که با آن ارائه می‌دهید.
روش دوم: فونت را عوض کنید
اگر فونتتان اجازه‌ی ذخیره در فایل را ندارد، آن را با فونتی عوض کنید که این اجازه را دارد. فونت‌های آزاد فارسی، مثل وزیرمتن، این اجازه را دارند.
- در تب Home، کنار Replace روی فلش کوچک کلیک کنید.
- Replace Fonts را انتخاب کنید.
- فونت قدیمی را در کادر بالا و فونت جدید را در کادر پایین انتخاب کنید.
- روی Replace کلیک کنید. فونت همه‌ی اسلایدها یک‌جا عوض می‌شود.
روش سوم: یک نسخه‌ی PDF هم داشته باشید
از File › Save As، نوع فایل را PDF بگذارید. PDF روی هر سیستمی همان‌طور دیده می‌شود. انیمیشن ندارد، ولی اگر سیستم سالن مشکل داشت، ارائه‌تان از دست نمی‌رود.
متن را راست‌چین کنید
پاورپوینت دو تنظیم جدا دارد: تراز و جهت. تراز فقط تعیین می‌کند خط‌ها کنار کدام لبه بنشینند. جهت تعیین می‌کند جمله از کدام طرف شروع شود. اگر فقط تراز را راست کنید، متن سمت راست می‌ایستد، ولی نقطه‌ی آخر جمله به اول خط می‌پرد و بولت‌ها سمت چپ می‌مانند. پس جهت را هم باید راست‌به‌چپ کنید.
- در File › Options › Language، زبان Persian را به زبان‌های نوشتن اضافه کنید. بعد پاورپوینت را ببندید و دوباره باز کنید.
- حالا در تب Home، در قسمت Paragraph، دکمه‌ی Right-to-Left Text Direction پیدا می‌شود.
- متن را انتخاب کنید و روی این دکمه کلیک کنید.
- بعد روی Align Right کلیک کنید، یا Ctrl+R را بزنید.
- برای این‌که همه‌ی اسلایدها یک‌جا درست شوند، در View › Slide Master همین دو کار را روی کادرهای اسلاید اصلی انجام دهید.
یک مثال: جمله‌ی «نتیجه را با Excel دیدیم.» با جهت چپ‌به‌راست به هم می‌ریزد و نقطه کنار Excel می‌افتد. با جهت راست‌به‌چپ، نقطه سر جایش، آخر جمله، می‌نشیند.
PresentIQ این کار را چطور انجام می‌دهد؟
PresentIQ این سه کار را خودش انجام می‌دهد. متن فارسی واقعاً راست‌به‌چپ نوشته می‌شود، نه فقط راست‌چین. عددهای متن فارسی، عدد فارسی واقعی‌اند. فونت‌های فارسی هم همراه خود فایل pptx ذخیره شده‌اند. پس وقتی فایل را دانلود می‌کنید و روی سیستم دیگری در پاورپوینت باز می‌کنید، باید همان‌طور دیده شود. با این حال، توصیه‌ی بالا هنوز سر جایش است: فایل را یک بار روی همان سیستمی که با آن ارائه می‌دهید باز کنید.